ΘΛΙΨΗ και ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Μέρος 2ο

Τα παιδιά της θλίψης, δώστε μεγάλη σημασία στα παιδιά σας, τι βλέπουν και τι ακούνε μέσα και έξω από το σπίτι; με ποιους κάνουν παρέα;

Τα παιδιά βιώνουν την οποιαδήποτε απώλεια μέσα ή έξω από το σπίτι και προσπαθούν να απαλλαγούν από το βίωμα τους. ΜΗΝ απομονώνετε τα παιδιά από τη θλίψη τους είναι απαραίτητη για να εκπαιδευτούν, μάθετε τους να την διαχειρίζονται σωστά. Γονείς, η ψυχή του παιδιού πονά μην γίνεστε υπέρ προστατευτικοί αλλά σταθείτε δίπλα του και επιτρέψτε στο παιδί να βιώσει την απώλεια και να μάθει να ζει με αυτή χωρίς να φοβάται. Προσπαθήστε να ΜΗΝ πέσει στην κατάθλιψη, εάν δεν τα καταφέρνετε μόνοι σας ζητήστε βοήθεια από ειδικευμένα άτομα.

Όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο, η κατάθλιψη «κτυπά» όλες τις ηλικίες, τα δυο φύλα και σε όποια  κοινωνικοοικονομική κατάσταση κι αν βρισκόμαστε, γι αυτό, μάθετε να παρακολουθείτε την ζωή των παιδιών σας. Απουσίες στο σχολείο, απότομη μείωση στη σχολική απόδοση, χρήση & κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών, θλιμμένο πρόσωπο είναι ενδείξεις μιας κατάθλιψης, προλάβετε την γιατί μπορεί να φτάσει και στην αυτοκτονία.

Γονείς & Νηπιαγωγοί – Δάσκαλοι, όταν βλέπετε ένα «ήσυχο» παιδί μην αναπαύεστε γιατί…  δεν σας ενοχλεί ή γιατί σας διευκολύνει ή γιατί σας «βολεύει», παρατηρήστε τον τρόπο που κάθεται, είναι χαρακτηριστική η στάση του καταθλιπτικού παιδιού. Απομακρύνεται από τους συμμαθητές του, δεν κάνει φίλους, δεν θέλει να συμμετέχει στις σχολικές δραστηριότητες, κλαίει συχνά, απουσιάζει συχνά, μειωμένη απόδοση στην τάξη, εκνευρίζεται & θυμώνει με το παραμικρό, είναι ερειστικό, ξαφνικά αρχίζει να τρώει πολύ ή το αντίθετο, να είναι συνεχώς κουρασμένο, συνεχώς αφηρημένο, κ.λ.π. Με τα πρώτα συμπτώματα απευθυνθείτε στους ειδικούς.

Επίσης προσέχουμε τις εκφράσεις μας, όπως: «είσαι βλάκας, είσαι χαζός, δεν είσαι σαν τον τάδε…,  εσύ φταις για όλα, είσαι ανίκανος, κ.α.», αποφεύγουμε να τις λέμε στα παιδιά και στους εφήβους και εάν ξαφνικά ακούσουμε να τις λένε τα παιδιά, αυτό το υπερβολικό συναίσθημα της ενοχής, της ανικανότητα και της χαμηλής αυτοεκτίμησης είναι ένδειξη μιας  κατάθλιψης.

Επίσης ΜΗΝ περάσουν απαρατήρητες οι φράσεις πάνω στο θυμό τους: «καλύτερα να πέθαινα»,  «αμάν πια βαρέθηκα αυτή τη ζωή», «κανείς δεν με καταλαβαίνει» , το καταθλιπτικό παιδί & ο έφηβος κάνουν συχνά σκέψεις θανάτου και αυτοκτονίας. Η αυτοκτονία σε όλες τις ηλικίες είναι μια πραγματικότητα γι αυτό πρέπει να λαμβάνετε σοβαρά υπόψη.

Να θυμάστε ότι: πίσω από το τσιγάρο, τον αλκοολισμό, τα ναρκωτικά ή από άλλες ψυχικές δυσλειτουργίες στους εφήβους, μπορεί να κρύβεται μια κατάθλιψη.

«Η σχέση θλίψης – κατάθλιψης εμφανίζεται από τούς πρώτους μήνες ζωής του παιδιού και έχει σχέση με τον αποχωρισμό παιδιού-μητέρας και τα συναισθήματα και των δύο για αυτό τον αποχωρισμό. Ο αποχωρισμός αυτός πρέπει να ξέρουμε ότι είναι μια βασική λειτουργία της ανάπτυξης της ζωής και ξεκινά από την γέννηση δηλαδή από τον πρώτο και σημαντικό χωρισμό και έξοδο από το σώμα της μητέρας και συνεχίζεται μέχρι τον τελικό αποχωρισμό από την ζωή. Άρα η απώλεια, η θλίψη, το πένθος αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής το οποίο όμως μπορεί να μην επιτρέπεται να το βιώσει το παιδί. Η Υγιής, θα λέγαμε θλίψη αποτελεί το συναίσθημα που γεννάται από τον σταδιακό αποχωρισμό από την μητέρα. Είναι σημαντικό διότι βοηθάει το άτομο να γνωρίσει τoν εαυτό του και να δημιουργήσει μέσα του καινούργια δεδομένα, τη γνώση για την αντιμετώπιση της».Πηγή: http://kerentzis.blogspot
Στοιχεία από την ιστοσελίδα: http://www.depressionanxiety.gr/121/article/greek/121/137/index.htm

Περίπου 2-3% των παιδιών μπορεί να εμφανίσουν κατάθλιψη

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της κατάθλιψης στα παιδιά και τους εφήβους είναι το ίδιο αποτελεσματική με την αντιμετώπιση της κατάθλιψης στους ενήλικες

Η  κατάθλιψη κατά ένα μεγάλο ποσοστό είναι κληρονομική, αν και τα βιώματα του κάθε παιδιού μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο και

Οσο μικρότερο είναι το παιδί κατά την έναρξη της νόσου, τόσο πιο δύσκολη είναι η πρόγνωση και

Οι παράγοντες κινδύνου είναι:

1ος Εχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη τα παιδιά που: βρίσκονται σε κατάσταση έντονου στρες, έχουν βιώσει μια σημαντική απώλεια, έχουν μαθησιακές δυσκολίες ή προβλήματα συμπεριφοράς.

2ος Η εφηβεία είναι ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου για τα κορίτσια σε σύγκριση με τα αγόρια και

3ος  Τα παιδιά που εμφανίζουν κλινική κατάθλιψη, συνήθως προέρχονται από οικογένειες με ιστορικό κατάθλιψης .

Μικρές συμβουλές:

Αγαπήστε τα παιδιά σας. Πολλοί θα πουν μα… τα αγαπώ, αλήθεια πόσοι από εμάς γνωρίζουμε την υγιή αγάπη;;;

Σεβαστείτε και δεχτείτε τα θλιμμένα πρόσωπα τους, εκπαιδεύστε τα να διαχειρίζονται σωστά τις απώλειες ακόμα και μιας γομολάστιχας…  και να μάθουν να ζουν με αυτή.

Εκπαιδεύστε τα να διεκδικούν τα δικαιώματα τους και να μην υποχωρούν από φόβο στις απόψεις των άλλων!!!

Μέσα στο σχολείο και στους φίλους τους να στηρίζουν τις επιλογές τους, τις δικές τους επιθυμίες και τις δικές τους αξίες ζωής.

Συζητήστε με τα παιδιά σας αν τυχόν έχουν παρατσούκλι, αν κάποια παιδιά τους αποφεύγουν, αν τα ίδια αποφεύγουν κάποιους και γιατί.

ΜΗ δίνετε ΜΟΝΟ συμβουλές, αλλά μάθετε να αφουγκράζεστε τα παιδιά σας.

Στους εφήβους μάθετε να κάνουν την αυτογνωσία τους και ξεκινήστε πρώτα με την υγιή αποκοπή από εσάς, λυπάμαι αλλά ακόμη και σήμερα υπάρχουν έφηβοι που κοιμούνται με τη μαμά ή τον μπαμπά και το ζευγάρι χωριστά…!!!

Μάθετε τους να καλλιεργούν τις ψυχολογικές τους δεξιότητες, θα βοηθήσουν να χειρίζονται σωστά τις εσωτερικές & εξωτερικές τους δυσκολίες.

Γονείς και Δάσκαλοι, τα σωματικά συμπτώματα του παιδιού (πόνος στην κοιλιά – πόνος στο κεφάλι – ανορεξία & αϋπνία) και οι διαταραχές της συμπεριφοράς του (ευερέθιστο, επιθετικό, δεν ενδιαφέρεται, κάθεται μόνο του) δείχνουν την ψυχολογική κατάσταση του παιδιού, είναι συμπτώματα κατάθλιψης, γι αυτό να είστε ειλικρινείς  και ακριβείς στην περιγραφή σας έτσι ώστε να ΜΗΝ παραπλανήσετε το εξειδικευμένο άτομο και κάνει λάθος διάγνωση.

Θυμηθείτε ότι: η κατάθλιψη θεραπεύεται αρκεί να γίνει έγκαιρα η διάγνωση.  Η συμβολή των γονέων και των δασκάλων είναι απαραίτητη.

Ερευνα

«Η συχνότητα της κατάθλιψης στα παιδιά κυμαίνεται ανάλογα με τις μελέτες από 0,4-2,5% για παιδιά κάτω τον 12 ετών.

Το ποσοστό ανέρχεται σε 10-13% κατά την εφηβεία, ενώ 5% των εφήβων παρουσιάζει σοβαρή κατάθλιψη (Angold et al. 1998). Στην όψιμη εφηβεία η συχνότητα κυμαίνεται από 10% έως 20% .

Το 0.6-1.7% των παιδιών και 1.6-8% των εφήβων πάσχουν από Δυσθυμία.

Στην Ελλάδα διαπιστώθηκαν ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης (20,3%).

Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση είναι ότι η βαρύτητα της κατάθλιψης είναι μεγαλύτερη όταν οι ίδιοι οι έφηβοι συμπληρώνουν τις διαγνωστικές κλίμακες και μικρότερη όταν τις συμπληρώνουν οι γονείς τους.

Έχει υπολογιστεί ότι 1 στα 5 παιδιά που παραπέμπονται σε ψυχιατρικά τμήματα παρουσιάζει καταθλιπτική συμπτωματολογία.

Στα παιδιά, η μείζων καταθλιπτική διαταραχή εκδηλώνεται σε περίπου ίδια αναλογία σε αγόρια και κορίτσια, σε αντίθεση με τους εφήβους και τους ενήλικες, ηλικίες στις οποίες υπερτερούν οι γυναίκες.

Η διαφορά αποδίδεται σε διαφορετικές αιτίες, όπως αλλαγές στο επίπεδο των ορμονών, οι οποίες μπορούν να προδιαθέτουν σε ιδιαίτερη ευαισθησία. ( Angold et al. 1998)».Πηγη: http://www.iatronet.gr/ygeia/psyxiki-ygeia/article/6269/paidiki-kai-efiviki-katathlipsi.html

Σερφάροντας στο ιντερνέτ

Πώς να προλάβετε την κατάθλιψη της εφηβείας,  από την ιστοσελίδα: http://www.akappatou.gr/index.php/2011-09-09-08-35-15/2010-10-12-20-45-14/2010-10-12-20-45-14-230/330-2010-11-06-12-37-13

– Ο έφηβος  τη μια στιγμή νιώθει παντοδύναμος και άτρωτος και την άλλη στιγμή «πέφτει η διάθεσή του στο μηδέν».

Μπορεί να αρχίσει λοιπόν να νιώθει «ανεπαρκής» ή κοινωνικά αδέξιος/α

– Αφήστε το παιδί  να εκφράζει το πώς νιώθει και ρωτήστε το ποια είναι η άποψη του για τον εαυτό του αλλά και για τους φίλους του.

– Εξηγήστε του ότι κανένας δεν είναι «επαρκής» σε όλους τους τομείς και ότι ειδικά στην εφηβεία όλες και όλοι είναι ανεπαρκείς σε πολλές σφαίρες δραστηριότητας. Απλώς κάποιοι έφηβοι καλύπτουν τις ατέλειές τους προβάλλοντας (π.χ. στην παρέα) τις ατέλειες των άλλων.

– Συζητείστε με το παιδί σας τις ατέλειες των άλλων παιδιών της παρέας του χωρίς να τα κατηγορείτε, αλλά επισημαίνοντας τα σημεία «ανεπάρκειας» ώστε να αντιληφθεί όχι μόνον ότι κανείς δεν είναι τέλειος αλλά και ότι ειδικά στην εφηβεία όλοι φαίνονται ανεπαρκείς σε πάρα πολλούς τομείς.

– Τονίστε ότι το «ικανός» και «επαρκής» έχουν πολύ διαφορετική διαβάθμιση στην εφηβεία –δεν πρέπει να συγκρίνει τον εαυτό του με ενήλικες.

– Η δυσκολία ή η αδυναμία του εφήβου να αλλάξει αντικείμενο αγάπης δηλαδή να περάσει από τους γονείς του σε ένα  κορίτσι αν είναι αγόρι και σε ένα αγόρι αν είναι κορίτσι καθώς και η μη αναγνώριση του από τους άλλους, μπορεί να αποτελέσουν στοιχεία της έναρξης της απειλής της κατάθλιψης. Εξηγήστε στο παιδί από νωρίς ότι οι ανθρώπινες σχέσεις και τα μεταβατικά στάδια στην εφηβεία είναι πιο δύσκολα από όσο για τους ενηλίκους

– Προσανατολίστε τον έφηβό σας  διακριτικά σε τομείς στους οποίους έχει καλές επιδόσεις ώστε να αυξηθεί η αυτοεκτίμησή του.

– Τα σοβαρά  οικονομικά ή κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η οικογένεια και επιδρούν στο τρόπο ζωής του εφήβου σε σημαντικό βαθμό, μπορεί να τον επηρεάζουν βαθύτερα από όσο εσάς. Γι αυτό πρέπει να είστε εξαιρετικά προσεκτικοί στη διαχείρισή τους.

– Βοηθήστε τον έφηβό σας να είναι κοινωνικά αποδεκτός. Για το παιδί έχει μεγάλη σημασία να είναι αποδεκτό από τους συνομηλίκους του –στο σχολείο, στη γειτονιά ή στους αθλητικούς ομίλους, στο ωδείο και γενικά όπου συμμετέχει.

– Αν δίνετε στο παιδί την εικόνα ότι ως γονείς νιώθετε αβοήθητοι, προσπαθήστε όσο μπορείτε  να ελέγξετε τη συμπεριφορά σας. Το παιδί δεν πρέπει να ζει σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχεί η απελπισία.

– Μάθετε το παιδί σας από μικρό να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του αλλά και των άλλων. Έχει σημασία να ξέρει τι το εκνευρίζει και να βρίσκει τρόπους να το χειρίζεται. Ακόμα κι αν δεν μπορεί να το χειριστεί, πρέπει πάντως να το αναγνωρίζει και να προσπαθεί να το ελέγξει. Το παιδί π.χ. δεν θα  παρουσιάσει κατάθλιψη από ένα κακότροπο συμμαθητή που το ενοχλεί, αλλά μπορεί να την παρουσιάσει αν συστηματικά αρνείται να εκδηλώσει το δικό του θυμό του ή να διεκδικήσει  τα δικαιώματά του και να «βάλει στη θέση του» εκείνους που το προσβάλλουν.

– Συνηθίστε το παιδί από  μικρό σε μια θετική ρουτίνα. Να πλένεται κάθε μέρα, να τακτοποιεί το δωμάτιό του κάθε μέρα, να αθλείται κ.λπ. Η ρουτίνα βοηθά πολύ και σε φάσεις κατάθλιψης, γιατί ο έφηβος έχει συνηθίσει σε κάποιους ρυθμούς έστω και μηχανικά και έτσι δεν εγκαταλείπει εύκολα την βασική φροντίδα του εαυτού του.

– Ενθαρρύνετε τον έφηβο να αθλείται, γιατί η άσκηση έχει πολύ θετική επίδραση στην ψυχική διάθεση».

 

Νέες και Νέοι φροντίστε να ΜΗΝ πέσετε από την ερωτική θλίψη στην τελειωτική κατάθλιψη.

 

                                                      Στεργιανή Παπλιάκα                  Νοσηλεύτρια – Εκπαιδευτικός