ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ

 

Γράφει η  Στεργιανή Παπλιάκα

Νοσηλεύτρια – Εκπαιδευτικός

 

« Της αγίας Βαρβάρας, συνήθιζαν να τρώνε και το αντίστοιχο γλυκό. Είναι ένα έθιμο παλιό και πρόκειται για ένα γλυκό σε μορφή σούπας που περιέχει διάφορα σπυριά, που συμβολίζουν τα σπυράκια που βγάζουν τα μικρά παιδιά όταν κολλάνε τις παιδικές αρρώστιες (ξέρετε τώρα, ανεμοβλογιά, ιλαρά και όλα αυτά τα ωραία). Λένε πως με τη Βαρβάρα τα παιδιά θα περάσουν τις αρρώστιες αυτές ελαφρά.», πηγή: ΚΑΘΕ ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ, https://www.facebook.com/

 

H Ανεμοβλογιά (ανεμευλογιά) είναι ένα λοιμώδες νόσημα που οφείλεται σε ιό ο οποίος προκαλεί και έρπητα ζωστήρα [varicella-zoster virus (VZV) ή αλλιώς ερπητοιό 3 (HHV-3)] σε άτομα που έχουν νοσήσει από ανεμοβλογιά. Είναι ένας από τους οκτώ ερπητοΪούς που προσβάλλουν τον άνθρωπο και προκαλεί ανεμοβλογιά (πρωτολοίμωξη ) και έρπητα ζωστήρα (αναζωπύρωση).

Μετάδοση

 Ο ιός της ανεμοβλογιάς μεταδίδεται με τα σταγονίδια (ομιλία, βήχα, φτέρνισμα) και με άμεση επαφή  με το υγρό των φυσαλίδων από άτομο που νοσεί. Επίσης μπορεί να μεταδοθεί στο έμβρυο μέσω του πλακούντα (συγγενής ανεμοβλογιά). Ο ιός ΔΕΝ μεταδίδετε μέσω αντικειμένων.

Ο άρρωστος μεταδίδει τον ιό 24-48 ώρες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος και μετά περίπου 3-7 ημέρες όπου αρχίζουν και «ξεραίνονται» τα σπυράκια.

Το παιδί που έχει έρθει σε επαφή με τον ιό χρειάζεται 10-21 ημέρες για να εκδηλώσει την αρρώστια.

Η νόσος μεταδίδεται πολύ εύκολα γι αυτό, τα άτομα που μένουν στο ίδιο σπίτι με τον άρρωστο έχουν μεγάλη πιθανότητα (95%) να μολυνθούν.

Η νόσος εμφανίζεται κυρίως από Ιανουάριο μέχρι Μάιο και συχνότερα στα παιδιά 5-9 ετών.

Εγκυμοσύνη

Εάν η μέλλουσα μητέρα αρρώστησε στο παρελθόν από ανεμοβλογιά ή είχε κάνει το εμβόλιο, το μωρό της μέχρι 6 μηνών έχει μικρή πιθανότητα να αρρωστήσει γιατί θα έχει αντισώματα εναντίον της ανεμοβλογιάς.

Εάν η έγκυος δεν έχει περάσει ανεμοβλογιά ή δεν έχει εμβολιασθεί στην παιδική ηλικία, τότε αν νοσήσει τις πρώτες 20 εβδομάδες κύησης υπάρχει πιθανότητα 25% να προσβληθεί το έμβρυο και 1-2% να παρουσιάσει σύνδρομο συγγενούς ανεμοβλογιάς. Εάν η μητέρα νοσήσει 5 ημέρες πριν έως και 2 ημέρες μετά τον τοκετό θα υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις στο νεογνό.

Χρόνος επώασης

14 έως 21 ημέρες

Κλινική εικόνα

Η ανεμοβλογιά εκδηλώνεται ως εξής:

Α. Πρόδρομα συμπτώματα

Πυρετός (από 37,5 – 38,8οC ίσως και 40 οC), ανορεξία, πονοκέφαλος, καταβολή δυνάμεων και ελαφρό πόνο στην κοιλιά. Τα άτομα που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή περνούν την αρρώστια πιο βαριά, τα συμπτώματα είναι πιο έντονα  και από περισσότερα συστήματα. Εάν μια έγκυος προσβληθεί θα έχει έντονα συμπτώματα και

το έμβρυο σε ποσοστό 9%, θα παρουσιάζει βλάβες από το ΚΝΣ (μάτια, χέρια, πόδια).
Β. Εξάνθημα

Το εξάνθημα ξεκινά από κόκκινες κηλίδες που μετατρέπονται γρήγορα σε βλατίδες, φυσαλίδες και καταλήγουν σε εφελκίδες, σε σπυράκια που έχουν ξεραθεί.

Χαρακτηριστικό είναι το εξάνθημα της ανεμοβλογιάς γιατί, μπορεί να συνυπάρχουν όλες οι παραπάνω βλάβες μαζί, επίσης το εξάνθημα εμφανίζεται και στο τριχωτό της κεφαλής.

Μπορεί να εμφανιστεί επίσης στο πρόσωπο, στον κορμό, στα χέρια, στα πόδια , στο στόμα, στα γεννητικά όργανα και στα μάτια (επιπεφυκότες).

Υπάρχει έντονη φαγούρα και υπάρχει κίνδυνος για μικροβιακή επιμόλυνση

Διάγνωση

Η διάγνωση τίθεται από τον γιατρό βασιζόμενος στην κλινική εικόνα του ατόμου. Εάν ο γιατρός κρίνει απαραίτητο θα γίνει και εργαστηριακός έλεγχος.

Θεραπεία

Η θεραπεία είναι συμπτωματική, όπως:

Στον πυρετό θα πάρει αντιπυρετικό, προσοχή, οι ειδικοί λένε ΟΧΙ ασπιρίνη γιατί αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης συνδρόμου Reye, είναι ιδιαίτερα σοβαρό σύνδρομο.

Εάν έχει έντονη φαγούρα ίσως χρειαστεί να πάρει αντιισταμινικο φάρμακο γι αυτό επικοινωνούμε – συνεννοούμαστε με το γιατρό μας.

Καθαρίζουμε σχολαστικά το δέρμα με καλό πλύσιμο καθημερινά.

Κόβουμε τα νύχια του παιδιού γιατί με το ξύσιμο υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να μολυνθούν οι φυσαλίδες. Εάν υπάρξει δευτεροπαθής μικροβιακή λοίμωξη πηγαίνουμε αμέσως στο γιατρό, ίσως χρειαστεί αντιβίωση.

Τα άτομα με βαριά ανεμευλογιά και τα άτομα που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή οφείλουν να πάνε στο γιατρό γιατί χρειάζονται ειδική αντιική αγωγή.

Το άτομο που αρρωσταίνει από ανεμοβλογιά αποκτά μόνιμη ανοσία για τη νόσο, αλλά ο ιός παραμένει αδρανής μέσα στο σώμα και μπορεί να ενεργοποιηθεί αργότερα, προκαλώντας έρπητα ζωστήρα.

Επιπλοκές

Η συχνότερη επιπλοκή είναι η μόλυνση των φυσαλίδων και

Ηπατίτιδα

Πνευμονία

Εγκεφαλίτιδα

Νεφρίτιδα

Τα άτομα που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή («πεσμένο» αμυντικό σύστημα) πρέπει να προσέχουν να ΜΗΝ έρχονται σε επαφή με άρρωστα από ανεμοβλογιά άτομα γιατί κινδυνεύει η ίδια τους η ζωή.
Πρόληψη

Η καλύτερη πρόληψη είναι ο εμβολιασμός στην παιδική ηλικία.

«Από το 2005 εντάχθηκε στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού το εμβόλιο για την ανεμευλογιά. Χορηγείται η 1η δόση στη ηλικία 16 έως 24 μηνών και αναμνηστική δόση στην ηλικία των 4-6 χρονών.

Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την προφύλαξη μετά από έκθεση, αν χορηγηθεί έγκαιρα (εντός 5 ημερών).

Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών συνιστά δυο δόσεις εμβολίου ανεμευλογιάς. Παιδιά ηλικίας 12-15 μηνών θα πρέπει να εμβολιάζονται με την 1η  δόση του εμβολίου και σε ηλικία 4-6 ετών με την 2η  δόση. Το εμβόλιο της ανεμευλογιάς συνιστάται και σε επίνοσα άτομα >13 ετών. Δύο δόσεις του εμβολίου θα πρέπει να χορηγούνται και στους επαγγελματίες υγείας. Ομάδες με προτεραιότητα στον εμβολιασμό αποτελούν οι ενήλικες που βρίσκονται στο άμεσο περιβάλλον ευπαθών ατόμων με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών ή που εργάζονται σε περιβάλλον στο οποίο η ανεμευλογιά παρουσιάζει μεγάλη συχνότητα (π.χ. σχολείο), οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, οι ενήλικες και έφηβοι που βρίσκονται στο περιβάλλον ταξιδιωτών ή παιδιών.» Πηγή: http://medlabgr.blogspot.com/2013/05/blog-post_24.html

«Σε άτομα υψηλού κινδύνου αν έρθουν σε επαφή με ασθενή συνιστάται παθητική ανοσοποίηση με χορήγηση ειδικής γ-σφαιρίνης» Πηγή: http://blog.doctoranytime.gr/

Τα άρρωστα παιδιά δεν πρέπει να πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό ή στο σχολείο, μπορούν να επιστρέψουν μόνο όταν όλα τα σπυράκια τους έχουν ξεραθεί και να μη βγάζουν καινούργια, με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε την πρόληψη στα υπόλοιπα παιδιά.

Ερευνα

«Η έρευνα δείχνει ότι οι δύο δόσεις του εμβολίου ανεμοβλογιάς σε παιδιά παρέχει αυξημένη προστασία και μειώνει τον κίνδυνο να παρουσιαστεί ήπιας μορφής ανεμοβλογιάς αργότερα. Η κυβέρνηση χρηματοδοτεί μια δωρεάν δόση του εμβολίου ανεμοβλογιάς στο εμβόλιο MMRV. Η δεύτερη δόση του εμβολίου ανεμοβλογιάς μπορεί να αγοραστεί με ιατρική συνταγή». Πηγή:  http://docs.health.vic.gov.au/docs/doc/9E2C0DE075CFCF0ECA25790600025608/$FILE/1306021_MMRV%20immunisation%20information_GREEK.pdf

«Ο ιός της ανεμοβλογιάς που ίσως βρίσκεται κρυμμένος στο στομάχι σας από την παιδική σας ηλικία ενδεχομένως να ευθύνεται για πλήθος στομαχικών ενοχλήσεων όπως ο ανεξήγητος πόνος στο στομάχι ή το φούσκωμα στην ενήλικη περίοδο της ζωής σας.

Σύμφωνα με νέα έρευνα ο ιός της ανεμοβλογιάς στο στομάχι ενδεχομένως να ευθύνεται σε ορισμένες περιπτώσεις και για το στομαχικό έλκος.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι η έκθεση στον ιό της ανεμοβλογιάς στην παιδική ηλικία (που συχνά μάλιστα μπορεί να μην συνοδεύεται από συμπτώματα), βρίσκεται «κλειδωμένος» στα νευρικά κύτταρα κοντά στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό». Πηγή: http://www.lifezone.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=709:foyskoma-ponoi-stomaxoi&catid=124:2012-03-15-19-06-56&Itemid=408

«Η ανεμοβλογιά προσβάλει παιδιά ηλικίας 1-6 ετών σε ετήσιες επιδημίες, κυρίως το χειμώνα και το άνοιξη. Άτομα άνω των 14 ετών, νοσούν σε ποσοστό μικρότερο του 10%. Ο δείκτης μετάδοσης στο οικιακό περιβάλλον ξεπερνά το 80-90%. Οι ασθενείς μεταδίδουν τον ιό, 24-48 ώρες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος και σε όλη τη διάρκεια της παρουσίας φυσαλίδων, διάστημα που συνήθως κυμαίνεται από 3-7 ημέρες. Η ετήσια επίπτωση της νόσου είναι 80-90 εκατομμύρια περιστατικά. Για ανεξήγητους λόγους, η ανεμοβλογιά είναι σπανιότερη σε τροπικές χώρες. Η ανεμοβλογιά της παιδικής ηλικίας, εκδηλώνεται ως διάσπαρτη νόσος.
Μετά την αποθεραπεία, ο ιός παραμένει κατά την ενήλικη ζωή σε λανθάνουσα κατάσταση στα νωτιαία γάγγλια (κατά μήκος του νωτιαίου μυελού). Κάθε πτώση του επιπέδου ανοσίας, οδηγεί σε αναζωπύρωση της δράσης του ιού και εκδήλωση νοσήματος, γνωστού ως έρπητας ζωστήρας, με χαρακτηριστική εμφάνιση φυσαλιδωδών επώδυνων δερματικών βλαβών ζωστηροειδούς κατανομής, κατά την βάση του θωρακικού τοιχώματος και κατά την άνω κοιλία. Ο έρπητας ζωστήρας, αποτελεί σπανιότατο νόσημα σε παιδιά μικρότερα των 10 ετών.» Πηγή:

http://www.doctorshospital.gr/el/medical-library-diseases/chicken-pox-anemovlogia

Πηγές :1η  http://blog.doctoranytime.gr/glossary/anemevlogia/ 2η  http://medlabgr.blogspot.com/2013/05/blog-post_24.html

Στεργιανή Παπλιάκα

Νοσηλεύτρια – Εκπαιδευτικός