Του Δημήτρη
Νάτσιου
Οι διαθέσιμες μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων στον νομό Σερρών, οι όροι εισαγωγής και η έλλειψη προσωπικού που δυσκολεύει την ανάπτυξη νέων δομών
Δύο αμιγώς μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και μία μονάδα χρονίων παθήσεων είναι αυτές που καλούνται να σηκώσουν το βάρος της φροντίδας και περίθαλψης ατόμων της τρίτης ηλικίας και ανθρώπων που πάσχουν από κάποια χρόνια πάθηση. Στις τρεις αυτές μονάδες μπορούν να φιλοξενηθούν συνολικά 230 άτομα.
Πρόκειται για την «Κωστοπούλειο» Στέγη, ίδρυμα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που βρίσκεται στις Σέρρες με 117 κλίνες, τη μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων «Αλκμήνη» που βρίσκεται στην Τερπνή Σερρών με λίγο πάνω από 50 κλίνες και το Γηροκομείο «Άγιος Νεκτάριος» που βρίσκεται στο Σιδηρόκαστρο με 52 κλίνες.
Σε μία εποχή όπου η κοινωνική και οικογενειακή δομή έχει αλλάξει, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι απαιτήσεις της περίθαλψης, οι μονάδες αυτές καθίστανται ολοένα και πιο αναγκαίες. Απευθυνθήκαμε στις μονάδες και οι υπεύθυνοί τους μας περιέγραψαν τη λειτουργία τους και τις προϋποθέσεις εισαγωγής. Επισημαίνουν την ανάγκη επέκτασης και δημιουργίας νέων δομών, τονίζοντας παράλληλα ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού.
Η «Κωστοπούλειος» Στέγη
Πρόκειται για μονάδα χρονίων παθήσεων που περιθάλπει άτομα από 18 ετών και άνω, με μία ή περισσότερες χρόνιες παθήσεις. Η εισαγωγή πραγματοποιείται μέσω του ΕΟΠΥΥ. Προτεραιότητα δίνεται στα κοινωνικά περιστατικά, τα οποία τεκμηριώνονται με έκθεση κοινωνικού λειτουργού δημόσιας δομής. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν συγγενείς πρώτου βαθμού ή ο ασθενής αδυνατεί να αυτοεξυπηρετηθεί. Στα κοινωνικά περιστατικά περιλαμβάνονται και άτομα χωρίς συγγενείς πρώτου βαθμού, τα οποία ζουν με την ελάχιστη εγγυημένη σύνταξη, δηλαδή στα όρια της οικονομικής αδυναμίας.
Η μονάδα ελέγχεται από επιτροπή του Υπουργείου Υγείας και αξιολογείται κάθε τέσσερα χρόνια, στο πλαίσιο διαδικασίας πιστοποίησης. Ο μέσος χρόνος αναμονής δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια και είναι μεγαλύτερος για τις γυναίκες, καθώς αποτελούν περίπου το 80% των αιτήσεων, έναντι 20% των ανδρών. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει έως και τα δύο χρόνια.
Ο διευθυντής της Κωστοπουλείου Στέγης, Κώστας Καραμούτσος, εξήγησε στο Lionnews.gr ότι η διαδικασία εισαγωγής καθορίζεται από τον ΕΟΠΥΥ. Απαραίτητη είναι η εκδήλωση ενδιαφέροντος από τον ίδιο τον ασθενή ή τους συγγενείς του. Ο θεράπων ιατρός εκδίδει ηλεκτρονική γνωμάτευση μέσω ΕΟΠΥΥ, η οποία πιστοποιεί την αδυναμία αυτοεξυπηρέτησης, και στη συνέχεια ο αιτών εντάσσεται σε λίστα αναμονής. Όλα τα δικαιολογητικά αποστέλλονται στον ΕΟΠΥΥ.
Αναφορικά με το κόστος, ο κ. Καραμούτσος διευκρινίζει: «Δεν έχουμε καμία σχέση με τις συντάξεις, παρότι αυτό έχει επικρατήσει στην κοινή γνώμη. Υπάρχει μία συμμετοχή στο νοσήλιο περίπου 450 ευρώ τον μήνα. Αυτό δεν αφορά τα κοινωνικά περιστατικά. Σε περιπτώσεις όπου δεν μπορεί να καλυφθεί το ποσό, καταβάλλεται ό,τι είναι εφικτό ή και τίποτα, με το νοσήλιο να καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ».
Ο ίδιος τονίζει ότι οι σύγχρονες ανάγκες των οικογενειών, με δύο εργαζόμενους γονείς και αυξημένες υποχρεώσεις, καθιστούν δύσκολη τη φροντίδα ενός ηλικιωμένου στο σπίτι. «Όταν μας εμπιστεύονται έναν δικό τους άνθρωπο, η ανακούφιση προκύπτει από απλά πράγματα, όπως το να μπορέσουν να φύγουν ένα Σαββατοκύριακο με τα παιδιά τους», σημειώνει, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ασφάλειας που παρέχει η συνεχής ιατρική και νοσηλευτική φροντίδα.
Απαντώντας στο ερώτημα για τις ενοχές που συχνά νιώθουν οι οικογένειες, επισημαίνει: «Δεν μιλάμε για αυτοεξυπηρετούμενους. Αυτοί μπορούν να παραμείνουν στο σπίτι τους. Εμείς φροντίζουμε ανθρώπους με αυξημένες ανάγκες, που έχουν χάσει βασικές λειτουργίες. Αν μια οικογένεια μπορεί να εξασφαλίσει αξιοπρεπή φροντίδα στο σπίτι, να το κάνει. Αν όχι, τότε πρέπει να απευθυνθεί σε μια μονάδα, γιατί οι απαιτήσεις είναι υψηλές».
Σχετικά με την ανάπτυξη της μονάδας, αναφέρει ότι βρίσκεται σε φάση επέκτασης, με την προσθήκη 20 νέων κλινών μέσω δωρεών οικογενειών και ιδίων πόρων, ενώ εξετάζονται και περαιτέρω σχέδια ανάπτυξης.
Ωστόσο, το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η λειτουργία. Η μονάδα δεν επιχορηγείται, δεν εντάσσεται σε χρηματοδοτικά προγράμματα και καλείται να καλύπτει αυξημένα κόστη ενέργειας και μισθών. Παράλληλα, η ενίσχυση του Δημοσίου κατά την περίοδο της υγειονομικής κρίσης οδήγησε σε έλλειψη προσωπικού στον ιδιωτικό τομέα. «Σήμερα, ακόμη και αν υπήρχε ανάγκη για νέες μονάδες στις Σέρρες, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να λειτουργήσουν», καταλήγει.
Μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων «Αλκμήνη»
Η μονάδα διαθέτ
ει συνολική δυναμικότητα 49 κλινών, με 17 μονόκλινα, 12 δίκλινα, 2 τρίκλινα δωμάτια και μία σουίτα. Στην παρούσα φάση λειτουργεί με πλήρη πληρότητα, ενώ η λίστα αναμονής είναι περίπου αντίστοιχη της δυναμικότητάς της. Ο χρόνος αναμονής δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια, καθώς οι περισσότεροι ένοικοι διαμένουν μόνιμα.
Σύμφωνα με τη διευθύντρια Αλκιόνη Αναστασιάδου, η μονάδα είναι ιδιωτική και δεν είναι συμβεβλημένη με τον ΕΟΠΥΥ. Η εισαγωγή γίνεται κατόπιν αξιολόγησης από τον ιατρό της μονάδας, βάσει γνωμάτευσης του θεράποντος ιατρού, η οποία περιλαμβάνει στοιχεία για την υγεία, τη φαρμακευτική αγωγή και τον βαθμό αυτοεξυπηρέτησης.
Οι χώροι διαμονής έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα την άνεση και την ασφάλεια, ενώ υπάρχουν κοινόχρηστοι χώροι, αίθουσα δραστηριοτήτων, χώρος δημιουργικής απασχόλησης, ιατρείο, βιβλιοθήκη, πρόσβαση σε Wi-Fi και εκκλησάκι. Παρέχεται επίσης δυνατότητα διαδικτυακής επικοινωνίας με συγγενείς.
Το κόστος διαμονής κυμαίνεται από 1.200 έως 1.600 ευρώ μηνιαίως και περιλαμβάνει σίτιση, φροντίδα, ρουχισμό και συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Η μονάδα στελεχώνεται από εξειδικευμένο προσωπικό (νοσηλευτές, ψυχολόγο, γυμναστή κ.ά.) και εφαρμόζει προγράμματα άσκησης και νοητικής ενδυνάμωσης.
Η αυξανόμενη γήρανση του πληθυσμού και οι σύγχρονες επαγγελματικές απαιτήσεις καθιστούν αναγκαία την ανάπτυξη τέτοιων δομών, ωστόσο η επέκτασή τους συνοδεύεται από προκλήσεις, κυρίως λόγω της δυσκολίας εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού.
Βασική αρχή της μονάδας είναι ο σεβασμός στην προσωπικότητα και η αξιοπρεπής διαβίωση των ηλικιωμένων, μέσα από 24ωρη φροντίδα και ενεργή καθημερινότητα.
Γηροκομείο «Άγιος Νεκτάριος» Σιδηροκάστρου
Το γηροκομείο λειτουργεί εδώ και περίπου 40 χρόνια στο Σιδηρόκαστρο, από την εποχή του μακαριστού Μητροπολίτη κυρού Ιωάννη, και συνεχίζει τη λειτουργία του επί ημερών του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου κ. Μακάριου.
Διαθέτει 52 θέσεις φιλοξενίας και απασχολεί περίπου 20 άτομα προσωπικό, κυρίως νοσηλευτές. Λειτουργεί αυτόνομα και οι πόροι του προέρχονται από τις
συντάξεις των ηλικιωμένων και από δωρεές, συχνά των ίδιων των τροφίμων. «Προσφέρουμε καλές συνθήκες διαβίωσης, με σωστή διατροφή και την απαραίτητη φροντίδα», ανέφερε ο Σεβασμιώτατος μητροπολίτης κ. Μακάριος.
Η εισαγωγή γίνεται με βασικό κριτήριο το πιστοποιητικό υγείας, ενώ υπάρχει λίστα αναμονής λόγω αυξημένων αναγκών. Στόχος της διοίκησης είναι η δημιουργία μιας νέας, σύγχρονης μονάδας χωρητικότητας 60-70 ατόμων.
Είναι γεγονός πως η αυξανόμενη ζήτηση για δομές φροντίδας ηλικιωμένων αναδεικνύει τόσο τη σημασία της ύπαρξής τους όσο και τα όρια του υπάρχοντος συστήματος. Παρά τις προσπάθειες επέκτασης, η έλλειψη προσωπικού και πόρων παραμένει καθοριστικός παράγοντας, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για συνολικό σχεδιασμό και ενίσχυση του τομέα.
Το Γηροκομείο «Αγιος Νεκτάριος» στο Σιδηρόκαστρο λειτουργεί με την ευθύνη της Μητρόπολης Σιδηροκάστρου.